zelfgestuurd leren

In het eerste jaar van de BanaBa Schoolontwikkeling leren studenten hun praktijkvraagstuk grondig te onderzoeken. Naast literatuuronderzoek worden participatieve onderzoeksmethoden ingezet om ook meteen de collega's uit het team in het vraagstuk mee te nemen. 

Cleo Fabri ging aan de slag met zelfrugelerend leren én ze nam hierin ook collega's mee die nu het leidend team vormen dat de volgende stappen mee zal realiseren, uiteraard telkens met inbreng van het volledige team.

Een expert worden in het initiëren, begeleiden en implementeren van verberterprocessen in je onderwijspraktijk, start met het scherpstellen van het verbetervraagstuk. Waar loopt je school eigenlijk tegenaan? Hoe weet je dat? Wat zegt literatuur hierover? Wat zie je bij de leerlingen en hoe kijken je collega's ernaar? Katleen Vandiest, eerstejaars in de opleiding Schoolontwikkeling, nam het team mee in het uitdiepen van hun strategische doel 'Zelfregulatie versterken'.

Vanzelfsprekend sluit zelfregulatie en de ontwikkeling van executieve functies mooi aan bij de Freinetvisie van de secundaire school Park Uniek. Lieve Van Hauwaert is ondersteuner op de school. Zij versterkte de leraren in het stimuleren van strategieën bij de leerlingen tijdens zelfstandig werk. Mooi hoe ze dit planmatig en evidence-informed aanpakte, waarbij ze voortdurend de vorderingen monitorde en daarop het proces bijstuurde. 

Leerlingen stimuleren in hun leerplezier én in hun zelfregulatie. Het team van de eerste graad OLV Rode experimenteerde met een andere onderwijskundige aanpak onder begeleiding van schoolontwikkelaar Joeri Zelck.

Basisschool Hagelstein kiest voor teamwerk. Schoolontwikkelaar Vanessa Hölscher zet acties op die deze samenwerking efficiënter en doelgerichter maken. En dat geeft vele kansen voor sterker en meer zelfsturend leren bij de leerlingen.

Lieve Van Hauwaert stapte in het tweede jaar Schoolontwikkeling in, na andere langlopende vormingen. Als ondersteuner begeleidt ze leraren in de nieuwe eerste graad van een secundaire school. Zelfregulerend leren staat centraal in de visie. Maar dat zelfgestuurd leren niet zelfgestuurd wordt geleerd, ervaarden de leraren al snel. Lieve onderzocht waar de leerlingen precies tegenaan lopen en wat de rol van de begeleiders daarbij is. Ze versterkte het team met inzichten vanuit het model van Zimmerman.

Hoe professionaliseer je een team van leraren in het coachen van zelfsturing bij leerlingen? In 2019 ging in Bree de Tienerschool van start. Het eigen leerproces in handen nemen is een belangrijke doelstelling. Esther Heinze werkte tijdens de opleiding tot schoolontwikkelaar met haar collega's aan een onderbouwd didactisch concept. Voortdurend worden PDCA-cycli gedraaid om de kwaliteit van het onderwijs nog te versterken. Dit jaar hoorde daar een onderzoek bij naar versterken van de lerarencompetenties.

In de tweede graad TSO van het atheneum van Boom, een secundaire school met een divers leerlingenpubliek, nam Tine Verbruggen haar collega's mee in een project om bij de leerlingen méér 'leergoesting' te creëren door zelfgestuurd leren. Het werd een ommeslag in hun onderwijsaanpak, die ook het lerarenteam een boost gaf.

Je gedrag, emoties en gedachten leren sturen en gericht inzetten leidt tot zelfregulerend leren. Dounia Touzani werkte een leerlijn uit voor een nieuw opgerichte school. Ondanks of net dankzij Corona werd haar onderzoeksfocus urgent.

'Kinderen en jongeren moeten zich voorbereiden op een (beroeps)leven waarin ze zelfstandig hun kennis op peil moeten houden, nieuwe kennis en vaardigheden moeten verwerven en verantwoordelijkheid moeten nemen voor een 'leven lang leren'.' Daarom ontwierp Saskia Roets samen met haar collega's van basisschool Irishof een weekplanner en bijhorende leerlijn waarmee ze de zelfsturing bij leerlingen stimuleren.